Max Cremer, kunstenaar, Driebergen

Routes, netwerken en verbindingen.

Ben je mij tegengekomen op open monumentendag en wil je ons Heidestein – Utrecht Landschap – project sponsoren? Klik hier!

De Weide Blik

ER IS GEEN PLEK MEER, DE GASTENLIJST IS VOL

Tom van der Geugten, Fee Reynaert, Randolf ter Haar en Michel Jansen gaan ons meenemen in hun eigen historische, muzikale en culinaire verhaal.

Routes, netwerken en verbindingen. Het thema van open monumentendag 2024. Zondag 15 september. Om 2 uur op De Weide Blik Langbroekerdijk 23 in Driebergen. Iedereen is welkom. Geef je op via mail@maxcremer.nl. We sluiten de middag af met een wandeling langs de gedichten van 1kmdijk en lopen zo richting rijksmonument Kasteel Beverweerd.

Er kunnen maximaal 30 mensen in de ruimte – Niet geschikt voor kleine kinderen

Contact
Max Cremer – 06-26702612 – mail@maxcremer.nl

ALEX GUTTELING EN HAROLD K

Samen met Harold K en de historische vereniging Vroeger en Nu heb ik de gedichten van Alex Gutteling op audio gezet. Liedjesschrijver Harold K heeft de gedichten ingesproken. De gedichten zijn via een qr te horen op zijn begraafplaats, in het Driebergse Bos en bij zijn oude huis in de Zonstraat. De presentatie van dit project is tijdens open monumenten weekend op 14 en 15 september.

“Ik word blij van het idee dat deze gedichten opnieuw te horen zijn, ingesproken door iemand die het metrum van gedichten rond 1900 begrijpt.”

Klik hier om de gedichten te beluisteren.

Max Cremer is autonoom beeldend kunstenaar, schrijver en onderzoeker. Zijn werk, geïnspireerd door het verdrag van Faro, meerstemmigheid en sociale sculptuur, onderzoekt hoe het koloniale en slavernijverleden verweven is met het erfgoed van buitenplaatsen, kastelen en bossen.

m.cremer@kitwyd.nl – 06-26702612

Opleiding en ontmoeting

Nieuwe Media, Universiteit van Amsterdam (UvA)
Creative Content, Hogeschool van Amsterdam (HvA)
Sociaal Pedagogisch Werk, ROC

Verrijkt met veldwerk:

Reizen naar Lebak, Java – In de voetsporen van Multatuli
Workshops en trainingen op het gebied van erfgoed, FARO en dialoog methodiek
Dialoogtafels in Rotterdam, Zeist, Driebergen, Amsterdam en Utrecht

Selectie van projecten, events en presentaties:

2026:

Presentatie bij de Past-Rotarians op de Utrechtse Heuvelrug in Leersum.
Een presentatie met dialoog over de verschillende vormen van slavernij en dwangarbeid, in relatie tot de Utrechtse Heuvelrug en de buitenplaatsen en kastelen

Rondleiding voor kunstenaars – Artist in Residence, Buitenplaats De Horst (De Baak)
De Baak is een buitenplaats in Driebergen waar in de 19e eeuw de familie van Scherpenberg woonde, die het vermogen had vergaard in Java, de eerste helft van de 19e eeuw. De rondleiding was bedoeld om de kunstenaars meer context te geven over de 19e eeuw en over de relatie tussen de gehele Stichtse Lustwarande, slavernij en koloniale geschiedenis.

2025:

Training Slavernij onderzoek (Regionaal Zuid Utrecht Archief & Stichtse Vecht)
Kennisdeling over archiefonderzoek en meerstemmigheid in het spreken en nadenken over het koloniale slavernijverleden. Met o.a Else Gootjes, Barbara Esseboom, Dineke Stam en Aschwin Drost.

Het koloniaal verleden en sporen van slavernij kasteel Amerongen
Het koloniaal verleden van de bewoners van kasteel Amerongen. Een presentatie van het onderzoek in Amerongen.

Sporen van slavernij op kastelen en buitenplaatsen
Een reeks bijeenkomsten waarin diverse thema’s rond historisch onderzoek, meerstemmigheid en de doorwerking van slavernij worden behandeld.
Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, FARO en de Kastelenstichting Nederland.

Keti Koti – Driebergen
Herdenkingsmaaltijd en presentatie over het slavernijverleden van de Utrechtse Heuvelrug. Met Gloria Wekker en burgemeester Frits Naafs (gemeente Utrechtse Heuvelrug).

Start van www.destichtselustwarande.nl
Online platform voor het delen van bronnen, informatie en verhalen over de Stichtse Lustwarande.

Presentatie Universitas Indonesia – Werkgroep Nederlands.
Presentatie en dialoog over het koloniaal verleden in relatie tot de Stichtse Lustwarande en de nawerking van het koloniaal verleden.

Presentatie Historia.id
Presentatie en dialoog over het koloniaal verleden in relatie tot de Stichtse Lustwarande en het werk van de Historia redactie (Indonesisch online historisch magazine). Zie artikel

Publicatie in koloniaal onderzoek – Het Utrechts Archief
Artikel over een vermogende familie uit Driebergen en haar belangen in suikerfabrieken op Oost-Java.

Lezing – Rotary Driebergen
Presentatie over lokale sporen van het koloniale verleden. In samenwerking met Randolf ter Haar.

Event op Hydepark (Doorn)
Gespreksbegeleiding op het voormalige landgoed van de familie Van Loon, in samenwerking met de Provincie Utrecht en de Protestantse Kerk Nederland.
Met o.a. Martijn Stoutjesdijk, Brenda Emmen-Hassel en wintipriesteres Marian Markelo.

Publicatie in historisch tijdschrift Vroeger en Nu
Artikel over de rol van de familie Insinger in het koloniale systeem.

Maandelijkse rondleidingen – De Stichtse Lustwarande en het slavernijverleden
Educatieve wandelingen langs buitenplaatsen met een koloniale geschiedenis.

Protestantse kerk Het Hoge Licht – Driebergen
Gesprek over rijksmonumenten en het slavernijverleden.

2024:

Heidestein & de Historische Begraafplaats Driebergen
Kunstzinnige ontmoeting met landschap, stilte en herinnering.

Herdenkingsbijeenkomst Slavernijverleden Utrechtse Heuvelrug
Samenkomst ter gelegenheid van de lokale herdenking van de trans-Atlantische slavernij. Met bijdragen van Henrick van Asch van Wijk en Randolf ter Haar.

Open Monumentendag – Driebergen
Publiek gesprek en presentaties over persoonlijke verhoudingen tot koloniale monumenten op de Stichtse Lustwarande. Met o.a. Tom van der Geugten en Jerry Afriyie.

Presentatie bij de gemeenteraad van de Utrechtse Heuvelrug
Kunst als gespreksstarter over lokale verantwoordelijkheid in het slavernijverleden. Met Ruth Werkhooven en Koos de Bruijn.

Publicatie in historisch tijdschrift Vroeger en Nu
Artikel over de oud-eigenaar van landgoed Heidestein en zijn betrokkenheid bij suikerfabrieken op Oost-Java.

Maandelijkse rondleidingen – De Stichtse Lustwarande en het slavernijverleden
Educatieve wandelingen langs monumenten en buitenplaatsen met een koloniale achtergrond.

In de Media:

Trouw
Trouw besteedde aandacht aan het groeiende bewustzijn rond het slavernijverleden in kleinere gemeenten zoals de Utrechtse Heuvelrug. De krant benadrukte het belang van lokaal historisch onderzoek en de rol van kunstenaars daarin.

Algemeen Dagblad
In dit artikel vertelt kunstenaar Max Cremer over zijn onderzoek naar het koloniale verleden van Driebergen. Hij pleit voor erkenning en gesprek, maar vindt excuses vanuit de gemeente nog te vroeg zolang het verleden niet goed in kaart is gebracht.

Nieuwsblad De Kaap
Nieuwsblad De Kaap belicht de lokale impact van het slavernijverleden en de betrokkenheid van prominente families uit de regio. Het artikel laat zien hoe dit verleden nog steeds doorwerkt in monumenten, straatnamen en maatschappelijke structuren.

Endorsement

"In januari 2025 ontmoette ik Max Cremer tijdens een door hem verzorgde rondleiding langs kastelen en buitenplaatsen op de Stichtse Lustwarande / Utrechtse Heuvelrug. Tijdens deze rondleiding belichtte hij de geschiedenis van koopmannen, kasteelheren en bankdirecteuren die in veel gevallen verbonden waren met het koloniale slavernijverleden. Naar aanleiding hiervan ontwikkelde Max Cremer een projectvoorstel voor een kunstproject dat aansluit bij het lopende onderzoek naar slavernij en het koningshuis, waarin ik verantwoordelijk ben voor het postkoloniale perspectief. Het zogenoemde Leerdamse Oranje vaasje maakt deel uit van een koninklijke traditie waarin bijzondere momenten worden gemarkeerd. Dat binnen deze traditie nu expliciet aandacht wordt besteed aan het slavernijverleden in relatie tot het koningshuis, acht ik van grote waarde."

Prof. dr. Esther Captain Lid van de commissie die, op initiatief van koning Willem-Alexander, onderzoek doet naar het Koninklijk Huis en zijn koloniale geschiedenis. Daarnaast is zij coördinator van het programma Internationale Kennissamenwerking Slavernijverleden en Doorwerking in Suriname, Zuid-Afrika en Indonesië.

"Ik heb Max Cremer mogen ervaren als zeer gedreven om onze gedeelde geschiedenis in de regio Driebergen, Doorn, Zeist o.a. te ontdekken en onderling kennis uit te wisselen. Als geen ander weet hij zijn passie voor de rijke geschiedenis in en om ons heen over te brengen. Als bewoner uit de regio zie ik vaker de historische gebouwen en tuinen, maar heb er nooit bij stilgestaan wie de oorspronkelijke bewoners waren en hoe zij aan de financiële middelen kwamen. Het wordt steeds duidelijker welke rol de opbrengst van de slavernijhandel heeft gespeeld voor het ingezette vermogen om hier zulks grote buitenverblijven neer te zetten. Het accent bij Max Cremer ligt op het vlak van geschiedenis en kennisvermeerdering om zo te bouwen aan een gezamenlijke toekomst met elkaar, ongeacht de etnische afkomst. Ik vind het prijzenswaardig dat Max onbaatzuchtig de informatie die hij achterhaalt, maar ook interessante links deelt met mij als kwartiermaker van het Comité Slavernijverleden Zeist"

Brenda Emmen-Hassell Voorzitter Comité slavernijverleden Zeist

"Ik heb met Max Cremer mogen samenwerken bij de voorbereiding van een bijeenkomst op Hydepark over het koloniaal slavernijverleden van de Utrechtse Heuvelrug. Ik heb daarbij Max mogen leren kennen als een zeer gedreven, sociaal bewogen en betrokken mens. Max weet mensen met heel verschillende achtergronden te inspireren en bij elkaar te brengen. Hij is daarnaast betrouwbaar, neemt zijn tijd voor je, en houdt je goed op de hoogte van relevante ontwikkelingen. Hoewel hij vertrekt vanuit een duidelijke visie (punt aan de horizon) staat hij ook nadrukkelijk open voor de ideeën en suggesties van anderen. Hij is daarnaast simpelweg een plezierig persoon, met een fijne energie"

Dr. M.J. Stoutjesdijk Postdoc researcher NWO-project Church: and Slavery in the Dutch Empire: History, Theology and Heritage

Er zijn maar weinig mensen die zich al wandelend in de bossen op de Utrechtse Heuvelrug afvragen wie de families waren die er deze prachtige buitenplaatsen stichtten. Slechts een enkeling vraagt zich vervolgens af waarmee die families het kapitaal hebben vergaard om dergelijke enorme landerijen en paleizen te bekostigen. Kunstenaar Max Cremer is zo iemand die, al genietend van de omgeving van zijn nieuwe woonplaats Driebergen, zichzelf al wandelend en fietsend wel die vragen stelt en vervolgens is gaan zoeken naar de antwoorden. Als een pitbull heeft hij zich vastgebeten in de materie en laat pas los als hij de antwoorden krijgt op de vragen die bij hem opkomen. Ontevreden met de het halve verhaal dat aangestipt wordt in de beschrijvingen van deze buitenplaatsen ontspint zich tijdens zijn jarenlange onderzoek in allerlei archieven een groot verhaal over kolonialisme en slavernij dat hem naar Java en Suriname brengt. Over koffie en suiker; “ Zoete koffie, bittere verhalen” zo blijkt. Zonder verwijtend te zijn en oordelen te vellen rijgt hij zo eeuwenlange familie geschiedenissen aan de verhalen van de mensen die met hun bloed, zweet en tranen het kapitaal voor deze families bijeen werkten. Hun sporen in het hedendaagse Nederland, Java en Suriname vertellen samen het bittere verhaal over de zoete koffie.

Arjan Onderdenwijngaard Onderzoeker en verhalenverteller (Java)

Als kunstenaar wil Max Cremer autonoom kunnen werken, en financiële onafhankelijkheid speelt daarbij een belangrijke rol. Stichting Kitwyd ondersteunt Max Cremer in het realiseren van zijn werk en het uitdragen van zijn visie.

Doe hier een donatie aan Max Cremer

m.cremer@kitwyd.nl – 06-26702612